Thông cáo báo chí - Cách nhận diện sách thật, có bản quyền do Nhà xuất bản Trẻ xuất bản.
THÔNG TIN BÁO CHÍ
NHÀ XUẤT BẢN TRẺ VÀ NHỮNG NỖ LỰC ĐỂ BẠN ĐỌC NHẬN BIẾT SÁCH THẬT CÓ BẢN QUYỀN
[Những dấu hiệu để nhận biết sách thật của Nhà xuất bản Trẻ]
Có nhiều hình thức sách phát hành không theo đúng quy định của pháp luật trên thị trường hiện nay:
- Sách lậu: Sách sao chép bìa, ruột của sách gốc có đăng ký giấy phép. Thường những loại sách nào bán chạy thì sẽ bị sao chép rất nhanh.
- Sách giả: Cá nhân tự in bán, không đăng ký giấy phép xuất bản, tự gắn logo của đơn vị xuất bản nào đó để dễ quảng cáo.
Thực trạng này đã tồn tại từ lâu, nhiều năm trước sách giả bán tại các sạp bán sách trên vỉa hè, các quầy sách nhỏ… Còn hiện này, với sự phát triển của internet, sách giả, sách lậu “tràn ngập” trên các kênh online. Rất dễ dàng để người bán tạo ra một trang cá nhân Facebook hay Tiktok, hoặc trên các sàn thương mại điện tử, đăng sách lậu, bán sách giao hàng trực tiếp cho bạn đọc, nếu bị khiếu nại thì dễ dàng xóa đi tạo trang mới.
Những hình thức phát hành lậu khác là scan toàn bộ quyển sách và đăng tải dưới dạng ebook, hoặc đọc và đăng dưới dạng audio book. Những kênh này không chỉ làm thiệt hại cho tác giả và bên giữ tác quyền vì không trả tiền tác quyền, mà còn lừa đảo bạn đọc, vì một bộ phận bạn đọc trả tiền tải ebook, audio book lậu với niềm tin rằng đã thu phí thì mình đang được mua sản phẩm có bản quyền.
Nạn sách giả, sách lậu có ảnh hưởng nghiệm trọng đến nhiều bên:
- Đối với tác giả, họa sĩ, và những người đóng góp chất xám và nhận nhuận bút tác quyền từ cuốn sách, thì họ không được hưởng tiền từ những cuốn sách bán lậu. Sẽ có thêm nhiều tác giả sống được với nghề viết nếu ngăn chặn được tình trạng này.
- Với đối tác nước ngoài, uy tín của thị trường mua tác quyền rất quan trọng. Một số sách hay sẽ không thể mua tác quyền đưa về Việt Nam nếu đối tác đánh giá rằng việc bảo hộ tác quyền lỏng lẻo, sách lậu tràn ngập trên thị trường.
- Đối với Nhà xuất bản, sách giả, sách lậu làm ảnh hưởng uy tín thương hiệu và thiệt hại doanh thu không thể tính hết. Có những gian hàng bán sách giả trên sàn thương mại có số bán lên đến nhiều ngàn bản. Có những trường hợp bạn đọc mang sách lậu đến NXB để khiếu nại về chất lượng kém.
- Nhiều trường hợp bạn đọc bỏ tiền nhưng mua phải sách lậu, in ấn kém, thiếu trang, thậm chí độn nội dung khác, giấy mực không rõ nguồn gốc (có thể chưa thành phần độc hại, không kiểm soát)… Đáng chú ý hiện nay nhiều sách lậu bán bằng giá sách thật hoặc cao hơn, để tạo “ảo giác” đáng tin cậy, thay vì giảm mạnh như khi trước. Với những bạn đọc tôn trọng tác quyền, yêu mến tác giả, việc mua phải sách lậu để lại những tổn thương: Đã có những bạn đọc cầm sách giả đến buổi ký tặng của nhà văn mình yêu mến, và tác giả dù rất tiếc cũng không thể nào ký tên lên một ấn phẩm như vậy. Kể cả những bạn quan niệm “chỉ cần nội dung, không cần hình thức đẹp”, cũng sẽ gặp phải những quyển sách lậu nội dung bị cắt xén, tráo đổi… mà không biết.
- Nhìn rộng hơn, việc tôn trọng sách có tác quyền cũng thể hiện một xã hội tôn trọng pháp luật, tạo điều kiện cho những người sáng tạo và kinh doanh chân chính. Việc phát triển văn hóa đọc cần được xây dựng trên ý thức tôn trọng bản quyền.
Trong thời gian qua, Nhà xuất bản Trẻ đã chủ động triển khai nhiều biện pháp để bảo vệ quyền lợi chính đáng của đối tác và chính mình như: liên hệ và yêu cầu các bên vi phạm gỡ bỏ nội dung, chấm dứt hành vi xâm phạm; làm việc với các sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội để hỗ trợ gỡ bỏ các sản phẩm giả mạo thương hiệu NXB; đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng trong các vụ việc liên quan đến sách giả, sách lậu trên thị trường… nhưng vấn đề này vẫn chưa xử lý triệt để. Các nơi bán sách giả dùng địa chỉ giả, hoặc đăng hình sách thật mà bán sách giả, hoặc chia sách làm nhiều phần để in…
Nhà xuất bản Trẻ cũng không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm để tạo sự khác biệt đối với sách lậu: Bìa sách có những hiệu ứng công phu, dàn trang rõ ràng sắc nét, giấy, mực và quy trình in tuân thủ quy định về an toàn chất lượng và môi trường… Và nổi bật nhất là ứng dụng TEM CHỐNG GIẢ mà NXB Trẻ đã áp dụng từ nhiều năm nay và không ngừng cải tiến. Ban đầu, sách Trẻ dán tem chống giả đổi màu, từ năm 2012 bắt đầu sử dụng hệ thống TEM CÀO có phủ nhũ bạc. Hiện nay, tem cào phủ nhũ bạc của NXB Trẻ có dạng hình vuông, có thể cào lớp nhũ, bên dưới là mã để bạn đọc quét, tích điểm. Để khuyến khích bạn đọc nhận biết tem cào và quét mã, đều đặn mỗi tháng NXB Trẻ đều có giải thưởng cho bạn đọc có mã tem may mắn ( chỉ cần cào 1 cuốn cũng có thể trúng), và bạn đọc cào tem tích điểm nhiều nhất trong tháng. Đây cũng là dấu hiệu nhận diện sách thật của NXB Trẻ rõ ràng nhất, chưa thể bị bắt chước.
Nhà xuất bản Trẻ cũng thường xuyên đăng tải cách thức để nhận diện sách thật, khuyến khích bạn đọc mua tại các kênh uy tín, có nguồn gốc, địa chỉ cụ thể rõ ràng; cần rất thận trọng trước những quảng cáo “sale sập sàn”, “xả kho cắt lỗ”, “thanh lý sách lỗi”… với giá sản phẩm siêu rẻ. Luôn luôn cần kiểm tra hàng, kiểm tra tem cào q
Tuy đã có nhiều nỗ lực như vậy, nhưng NXB Trẻ không thể thực hiện các biện pháp chế tài với các đơn vị làm sách giả. Hiện nay, nhà nước đang đẩy mạnh việc chống hàng giả, hy vọng sách giả cũng được xem là một mặt hàng cần được ưu tiên xử lý. Rất cần một giải pháp mang tính đồng bộ từ phía Nhà nước, với sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý chuyên ngành, các nền tảng phân phối, truyền thông và cộng đồng độc giả – để hướng tới một thị trường xuất bản minh bạch, văn minh và bền vững hơn.
